Sterk leiderschap begint met actief luisteren
“Mijn leidinggevende luistert niet!”.
Ik hoor het zo dikwijls. Niet omdat leidinggevenden niet willen luisteren of hun team bewust willen negeren. Wel omdat de dagelijkse realiteit veel vraagt: intense tijds- en werkdruk, complexe situaties en voortdurend nieuwe prioriteiten.
Daaruit ontstaat vaak de overtuiging: “Luisteren kost tijd.”
Maar het is net omgekeerd. Actief luisteren creëert ruimte voor openheid binnen een organisatie, helpt leidinggevenden om beter te begrijpen wat er speelt, vertrouwen op te bouwen en gesprekken te voeren die écht iets veranderen. Medewerkers voelen zich meer gehoord. Moeilijke onderwerpen worden eerder bespreekbaar.
Herken je dit in jouw organisatie?
Wat is actief luisteren?
Actief luisteren betekent dat je bewust kiest om écht te luisteren, met de bedoeling te begrijpen wat de ander zegt, voelt en bedoelt. Het is respect tonen en oprecht geïnteresseerd zijn in wat je gesprekspartner vertelt.
Hoe luister je actief?
Actief luisteren is je gesprekspartner aanmoedigen om te (beginnen) vertellen. Je doet dit door belangstellende, open vragen te stellen (“Vertel eens?”, “Wat zei je toen?”, “Hoe was het?”).
Ook met je verbale en non-verbale reacties laat je merken dat je luistert. Een eenvoudig “hm”, “ja”, “oh” of “en toen?” kan iemand uitnodigen om verder te vertellen. Ook je gezichtsuitdrukking, houding en gebaren geven signalen van interesse.
Daarnaast geef je ook aan dat je luistert door af en toe te gaan parafraseren, reflecteren en verder door te vragen.
Actief luisteren kan echter enkel als er een gedeeld gevoel van respect is. Wil je weten hoe je een goede omgeving schept om actief te gaan luisteren? Lees dan zeker mijn Blog hierover
De opleiding actief luisteren
Actief luisteren leer je niet door alleen te weten wat je moet doen. Je moet het kunnen toepassen in echte gesprekken. Daarom is mijn opleiding sterk praktijkgericht en volledig afgestemd op jouw organisatie.
Praktisch
- Duur: De opleiding bestaat uit 6 uur.
- Borging: Enkele weken na de opleiding volgt een intervisiemoment van 3 uur. Tijdens deze intervisie bespreken de deelnemers hun ervaringen, vragen en concrete situaties uit de praktijk.
- Vorm: Combinatie van theoretische inzichten en directe toepassing op situaties uit de eigen praktijk van de deelnemers.
- Locatie: Incompany of online.
- Voor wie: Leidinggevenden en teams.
Actief luisteren is meer dan louter een communicatietechniek. Het gaat over de manier waarop je als leidinggevende met mensen omgaat. Daarom is het voor mij niet voldoende dat leidinggevenden na een opleiding weten hoe ze actief kunnen luisteren. De echte vraag is: Waarom willen we binnen onze organisatie beter luisteren?
Als je als bedrijf met actief luisteren écht een verschil wil maken, moet het meer worden dan iets wat je als leidinggevende na een opleiding toepast. Het moet deel worden van de organisatiecultuur.
Om actief luisteren concreet en herkenbaar te maken, heb ik de belangrijkste vaardigheden samengebracht in het Luisterkompas. Dit geeft leidinggevenden een eenvoudig en praktisch houvast om bewuster te luisteren en gesprekken doelgericht te voeren.
Het Luisterkompas bestaat uit vier pijlers:
- Een veilige omgeving creëren
Mensen vertellen pas wat er écht speelt wanneer ze zich gehoord en gerespecteerd voelen. Daarom begint actief luisteren bij het creëren van een omgeving waarin iemand zich veilig voelt om te spreken. - Open vragen stellen
Met open en belangstellende vragen nodig je je gesprekspartner uit om meer te vertellen en krijg je zicht op wat er werkelijk speelt. - Non-verbaal luisteren
- Je luistert niet alleen met je oren. Je houding, gezichtsuitdrukking, oogcontact en andere non-verbale signalen bepalen mee of iemand zich gehoord voelt.
- Parafraseren en reflecteren
- Door regelmatig samen te vatten, te parafraseren en te reflecteren, controleer je of je de ander goed begrepen hebt en geef je ruimte om verder te vertellen.
Het gebruik van het Luisterkompas is geen doel op zich. Het uiteindelijke doel is een cultuur waarin luisteren vanzelfsprekend wordt.
Geen standaardopleiding
Ik werk niet met een standaardopleiding die voor iedere organisatie hetzelfde is. Jullie dagelijkse praktijk bepaalt mee de opleiding.
Vooraf bespreken we wat er binnen jullie organisatie speelt. Welke gesprekken vinden leidinggevenden moeilijk? Waar lopen ze tegenaan? En wat willen jullie na de opleiding anders zien?
Die input nemen we mee in de opleiding en oefenen met herkenbare situaties uit jullie eigen praktijk. We gebruiken het Luisterkompas in gesprekken die jullie leidinggevenden daadwerkelijk voeren.
Zo ontstaat geen éénmalige opleiding die je gewoon volgt, maar een waardevol traject op maat.
Maatwerk is geen extra. Het is het uitgangspunt!